Eine Mundart-Geschichte von Monika Nießen
Wöschdaach
Höck hürt me jo och en Remare „Wäsch“, äwe en osem Platt heiß et Wösch!
Meng Jeroßmotte, se dät uss em Meleschjässje stamme, hätt me uss ihre Kendezejt vezällt, dat ihre Vatte et Pääd en de Meleschjass affspanne mot, weil nur et Pääd durch dat Jässje passe dät, dä Waare net.
Äwe esch wollt jo vom Wöschdaach vezälle!
Wenn Wöschdaach wo, holf se ihre Motte de Wöschkessel vom Herd en et Höffje ze drare un die heiße Wösch en en Mann (Weidenkorb) ze läje. Dann jingen se met dä Mann nohm Rhing, wo dä Lötzelbaach münde dät. Do wud de Wösch jespölt. Dann däten se de wejßlennge Wösch op de Bleich läje, (Lassowurf Kemminghöhe). Wenn et em Summe heiß wo mot de Wösch imme widde jejosse wäde, domet se net zo schnell drüje dät, sons wo se jo net jebleich! Dat däten att die klein Mädsche un se moten oppasse, dat kein Dier drüwe laufe dät!
Su ene Wöschdaach en de fuffzijer Johre wo och noch hatte Arbejt!
Am Fürowend dät me de Wösch zotiere.
Et jof en jedem Houshalt fill wejßlennge Wösch!
Die koom en de Wöschkessel, dat wo bej menge Jerußeldere, ene jeruße, ejsene, enjemouete Kessel. Onendronde dät me Feuje mache.
Fürher dät me us em Ränwassebasseng, met enem Emme Wasse schöppe. Wenn et net saube wo, dät me et durch en Mullwendel schüdde.
Dann kom dat Wasse en de Kessel, zesamme met dem Wöschpoleve.
Bej os heß dat „Lunika“ und dat dät me bej Heukelbachs kaufe.
Dat Lunika wo en lennge Säck, wenn me die optrenne dät, woren dat Hand- ode Köschedösche. Wenn me de Sodasäck optrenne dät, hat me Männesackdösche.
Et jof och noch Seifeflocke en Säck un Kernseif zum Fürbehandele.
De dreckije Bontwösch wud ener Zinkwann met Sodabröh enjeweich.
Am andere Morje jing et dann loss, dann wud Feuje jemach und wenn die Wösch dann koche dät, nohm me die met ene jeruße Holzzang ruß un dät se ene Holzbottich, der Ejsereife drömeröm hat, e Drehkreuz ennen drenn un ene schwere, schwazze Motor drussen.
Wenn me der schwazze Motor anschalte dät (dat wo e ne Krach), dät sech dat Kreuz dräe.
Woo meng Jeroßmotte der Meinung, die Wösch es jez saube, dät se de Motor affschalte, de ejsenen Deckel affnen un de Fringmaschin op de Sejt stecke. De Fringmaschin bestond uss 2 Rolle, die me dräe mod. Dann wud jed Deil dodurch jepress.
Dat wo en rischtije Schufterej!
Un dann dät me de Wösch jo och noch 3 Mol usswösche un jedesmol die Prozedur met de Fringmaschin. Bes addens de wejsse Wösch op de Lenng hing , ode op de Bleich looch, hatten die Fraue, wösche wo Frauearbeit, en Paus verdeent!
Et wo an e su nem Wöschdaach, do sollt esch bej Heukelbachs Schohnwix kaufe. Die däten die selewe koche, wenn dä Kochdaach wo, konnt me dat och ruche.
Et jof schwazze, bronge un farwlose Schohnwix.
Esch sollt brong Schohnwix kaufe. Die farwlose wud für de bessere Schohn jebroch öm sech de Klejde net ze versaue.
Esch hat meng Schohwix un jing en de strahlende Sonn de Beresch widde erop, do mot esch unbeding ens ussprobiere op dat Dösje och op jing!
Dat jing op, un de Sonn dät sech schön drenn spejele, wenn esch dat Dösje schräsch heelt.
Op ejnmol feel et op de Wääsch, de Schohnwix wo noch drenn, äwer dreckisch!
Ja, jez mot esch die jo saube mache, dat sollt jo net op falle.
Et wo e ne warme Daach un esch hat e Baumwollkleid an. Meng Jeroßmotte soch mesch, sät;“Wie sejhs dou dann uss!“
Pack mesch, un jing met me en de Wöschkösch un dät mesch awschrubbe!
Nä, esch hann de Schohnwix Dose do noh net mie frejwillisch op jemaat!
Monika Nießen
